Local Return of Investment – LROI

Een nieuw fenomeen binnen de kaders van het aanbesteden; Local Return of Investment (LROI). Ontwikkeld door BTL advies om lokaal ondernemerschap te kunnen inbedden in aanbestedingen. Volgens het adviesbureau is er behoefte aan het zelfbedachte LROI, want het verplicht Europees aanbesteden heeft als gevolg dat lokaal ondernemerschap wordt geremd. Terwijl stimulans hiervan juist een eis zou zijn uit de Gids Proportionaliteit.

Gemeente Nuth

Nuth is de eerste gemeente die een Gunnen Op Waarde aanbesteding met LROI heeft afgerond. De gemeente was al enige tijd op zoek naar een mogelijkheid waarbij de aannemer een gedeelte van de gemeentelijke investeringen laat terugvloeien in de lokale economie. Ook andere gemeenten in Nederland worstelen met dit vraagstuk volgens BTL Advies. LROI moet uitkomst bieden. De doelstelling is dat de aannemer een gedeelte van het project samen met lokale MKB’ers oppakt. LROI hoeft dus niet gerelateerd te worden aan het gehele contract.

“Het stimuleren van de plaatselijke economie kan ook betrekking hebben op investeringen of uitgaven buiten het contract zoals: inzet van een plaatselijke ZZP-er of onderaannemer, met bedrijfswagens tanken bij een lokaal benzinestation, maar denk ook aan het inkopen van kantoorbenodigdheden of catering bij lokale MKB’ers”, aldus Hans Deelen van BTL Advies en mede vormgever van het LROI.

Kritiek op Local Return of Investment

Toch kan het geen kwaad om enkele vraagtekens te zetten bij het LROI. Ten eerste lijkt een dergelijke eis afbreuk te doen aan het non-discriminatiebeginsel waarin het principe wordt uitgedragen dat er in het handelsverkeer inzake een leverancier door de opdrachtgever geen onderscheid wordt gemaakt naar vestigingsplaats of andere kenmerken. De dienstdoende wethouder van Nuth merkt wel op dat “dit nieuwe kwaliteitscriterium zo ingebed wordt, dat aannemers uit heel Nederland, maar ook daarbuiten, kunnen deelnemen”, maar het heeft op zijn minst de schijn tegen. Zo draagt de voorsprong die lokale bedrijven hebben, omdat ze op voorhand meer weten over de mogelijkheden binnen de lokale economie, niet bij aan een gelijke inschrijving. Bovendien kunnen deze lokale ondernemingen ook beter inschatten wat gewenste investeringen zijn voor de gemeenste en dreigt het ‘vriendjespolitiek’ in de hand te werken.

Maar ook de motivatie voor het inbedden van Local Return of Investment in een aanbesteding overtuigt niet. Nu is het op zichzelf al een boude uitspraak om te zeggen dat het verplicht Europees aanbesteden het lokaal ondernemerschap afremt, maar de bewering dat stimulans van lokaal ondernemerschap een eis is uit de Gids Proportionaliteit is feitelijk onjuist. Een dergelijke eis is namelijk nergens expliciet terug te vinden in de Gids. Logisch ook, want de Gids heeft niet de status van een wet en in die zin kan zij ook niks eisen.

Praktische problemen

Buiten de rammelende motivatie en de juridische (on)houdbaarheid zitten er ook nogal wat praktische haken en ogen aan het inbedden van een LROI in een aanbesteding. Hoe worden toezeggingen bijvoorbeeld gecontroleerd op de daadwerkelijke uitvoer ervan? En wat als Inschrijver minder tankt of minder (dure) reparaties laat uitvoeren dan verwacht? En welk tankstation of autogarage kiest Inschrijver als er meerdere van zijn in dezelfde regio. Hoe ver mag een eis van LROI gaan en tellen niet-project gerelateerde investeringen ook mee?

Voorzichtigheid

Er zijn dus nog heel veel vragen te beantwoorden ten aanzien van dit ‘nieuwe’ kwaliteitscriterium. Tot die tijd moet voorzichtigheid betracht worden met het inbedden van een Local Return of Investment in een Europese aanbesteding. Wij blijven de ontwikkelingen in elk geval (kritisch) volgen. Mocht je echter vragen hebben over dit onderwerp, neem dan gerust contact met ons op.