Onderzoek kartelvorming bij aanbestedingen

Een paar weken geleden vroegen wij ons af hoeveel nut een GVA nu eigenlijk heeft, en wat precies de gronden zijn waarop wordt getoetst. Eén van de dingen waar naar gekeken wordt is of er relevante veroordelingen/beschikkingen zijn tegen de aanvrager op grond van artikel 56 van de Mededingingswet. We zijn daar toen niet verder op in gegaan, maar nu blijkt dat de Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft bevestigd onderzoek te doen naar kartelvorming in een grote aanbestedingsmarkt.

Informatie-uitwisseling

Het uitwisselen van informatie tussen bedrijven onderling is niet verboden. Het kan zelfs nuttig en noodzakelijk zijn. Maar het maken van afspraken over prijs, marges, en wie wat aan wie gaat verkopen mag natuurlijk niet. Door dit soort afspraken komt een gezonde concurrentie en mededinging tussen bedrijven in het geding.

Als je wil inschrijven op aanbestedingen geldt dit natuurlijk ook, je mag geen afspraken maken met concurrerende inschrijvers. Sterker, je mag je deelname niet bespreken met concurrenten en zelfs niet vragen of ze ook meedoen. Daarbij moet je zelfstandig je prijs bepalen, en mag je niet met concurrenten afspreken wie aan welke aanbesteding meedoet. Doe je dit wel, dan kan het gezien worden als kartelvorming.

Er zijn natuurlijk wel uitzonderingen. Zo mogen kleine ondernemingen hun handen ineenslaan om hun onderhandelingspositie ten opzichte van grote bedrijven te verbeteren, mits de gezamenlijke jaaromzet niet hoger is dan € 5,5 miljoen (voor goederen) en het gezamenlijk marktaandeel niet groter is dan 10%.

Onderzoek ACM naar kartelvorming

Na een uitspraak van de Haagse rechtbank is naar buiten gekomen dat de ACM momenteel een onderzoek doet naar kartelvorming in een grote aanbestedingsmarkt. Welke markt is nog niet helemaal duidelijk. In dit onderzoek bekijkt de ACM onder meer of concurrenten afspraken met elkaar hebben gemaakt over het verdelen van een markt. Uit het verslag van de zitting blijkt dat de ACM in het kader van het onderzoek toegang heeft gevorderd tot het kantoor van het betreffende bedrijf, en daarbij onder meer kopieën heeft gemaakt van de gegevens uit de mobiele telefoons van zes betrokken personen. Het betreffende bedrijf claimt hierin dat de ACM geen aanleiding had voor het onderzoek, en bovendien niet bevoegd was voor het kopiëren van de telefoongegevens. De rechter is het hier echter niet mee eens en wijst de claim af. ACM is hierin dus bevoegd gegevens van de telefoons te halen, mits zij hun Digitale Werkwijze omtrent privégegevens voldoende waarborgen.

Boetes

Bedrijven die worden veroordeeld voor overtreding van de Mededingingswet op basis van kartelafspraken of kartelvorming krijgen hiervoor een boete. De boete die kan worden opgelegd kan voor bedrijven oplopen tot € 450.000,- of tot 10% van de jaaromzet (als die hoger is dan € 4,5 miljoen).

Als we dan weer even teruggaan naar de GVA, is het duidelijk dat een veroordeling op grond van de Mededingingswet gevolgen heeft voor het verkrijgen van een GVA. Dat is ook logisch want als ondernemingen zich schuldig hebben gemaakt aan het maken van kartelafspraken en dus het beïnvloeden van de mededinging, is het immers niet de bedoeling dat ze overheidsopdrachten binnen kunnen halen.